Home Het Museum Les Poilus Verdun Links

Enig begrip van de dramatische omvang van de slag bij Verdun krijgt men bij een bezoek aan de voormalige slagvelden in Noordoost Frankrijk. Op veler verzoek beschrijven wij hier in een beknopt overzicht de verblijfs-faciliteiten en de bezienswaardigheden.

 V
erheugt u echter niet op een al te hoge attractiewaarde van de te bezoeken locaties. Indien u een pretpark verwacht, en u zich tijdens een bezoek als pretparkbezoeker wenst te gedragen, dan adviseren wij u een aantal afslagen door te rijden en verwijzen wij u graag naar Parc Asterix of Disneyland  te Parijs.

Het voormalig slagveld is zijn betekenis niet verloren. Ondanks de horden toeristen die al consumerend de monumenten beklimmen, hun verblijf aldaar middels bekraste hiërogliefen oneindig wanen, en zonder enige geschiedkundige kennis met alle mogelijke media de uithoeken van het slagveld registreren, blijft het een bijna heilige plek. De dood en het lijden van zovelen heeft  het landschap een beladen betekenis gegeven. Een trauma voor degenen die het overleefden. De dood voor degenen die er bleven.

Denk hieraan als u deze plek bezoekt.


EEN BEZOEK AAN VERDUN IN 4 STAPPEN:
1. Voorbereiding;
2.
d
e reis;
3.
verblijf in Verdun;
4.
de bezienswaardigheden.

Voorbereiding

 “Voorbereiding? “ hoor ik u denken. Wij rijden er heen en gaan er kijken. U heeft gelijk. Natuurlijk gaat u erheen en gaat u kijken. En u komt terug en snapt nauwelijks meer van de slag bij Verdun dan voor uw vertrek. Als u enigszins geïnteresseerd bent in de geschiedenis van de slag bij Verdun dan adviseren wij u ruim voor uw vertrek tenminste een boek te lezen over de slag bij Verdun. Hoe meer u hierover gelezen hebt temeer u snapt van hetgeen u gaat zien. U gaat per slot van rekening naar Verdun om hier meer over te weten, nietwaar?


 

Vervolgens vraagt u zich af welk boek u het beste kunt lezen. Om te beginnen kunt u eens kijken naar onze boekenlijst (klik hier). Welk boek u het beste kunt lezen hangt ook af van de verkrijgbaarheid van de titels. Niet iedere bibliotheek of boekwinkel heeft blijkbaar een boek over de slag bij Verdun op de plank staan (hetgeen ons toch enigszins verbaast). Persoonlijk vonden wij het boek van German Werth - “Verdun, die Schlacht und Mythos” zeer compleet. Dit boek is echter niet in het Nederlands verkrijgbaar. Voor een bezoek aan Verdun attenderen wij u graag op de reisgids van Richard Heijster - Een bezoek aan Verdun, breuklijn der beschaving.

De reis

 Openbaar vervoer:
Wij besparen ons de moeite een routebeschrijving naar Verdun op basis van het openbaar vervoer op te stellen. Naast het vermoeden dat niemand op een dergelijke wijze de reis heeft ondernomen lijkt dit een schier kansloze onderneming.

 Per automobile:
Er leiden meerdere wegen naar Verdun. Vanuit Nederland kunt u zich beperken tot een tweetal routes welke beide zo’n 500 km lang zijn. Wij starten centraal in Nederland (Utrecht):

R
oute I:

 -Van Utrecht de A27 naar Breda
- Van Breda de E19 naar Antwerpen
- Van Antwerpen de E19 naar Brussel
- V
an Brussel de A4 naar Namen



-
Van Namen A4 richting Arlon
- Verlaat de snelweg via afslag 25 (Bertrix)
- Volg de N89 richting Bouillon
- Volg na de grensovergang de E46/N58 richting Sedan
- Volg de N43 richting Douzy (Verdun staat al aangegeven)
- Vervolgens kunt u, via Douzy, de D964 langs de Maas richting Stenay/Verdun blijven volgen

R
oute II:
- Van Utrecht de A2 naar Maastricht.
- Van Maastricht A2 naar Liege (Luik).
- Van Liege neem de A26 naar Luxembourg.
- Neem afslag 29 bij Habay.
- Aan het einde van de afrit rechts af de N87 op richting Virton.
- Blijf op de N87 tot aan Virton.
- Volg vanaf Virton de borden Montmedy (D981).
- Vanaf Montmedy naar Damvillers via de N43 en de D905.
- Vanaf Virton staat Verdun al aangegeven.

Citroën ID19 1966!
Het leidt geen twijfel: u vindt een betere route dan de twee welke wij hier hebben omschreven. Bedenk echter dat er maar één voiture geschikt is voor het vervoer over de Franse wegen: de grande routière van ondergetekende....

Verblijf in Verdun

U bent uiteraard vrij een beslissing te nemen aangaande de te investeren tijd aan een bezoek aan Verdun en haar slagvelden. Veelal wordt Verdun aangedaan door vakantiegangers van of naar de vakantiebestemming. Verdun ligt per slot van rekening op de oude autoroute du soleil!  Wij raden het echter niet aan de hieronder beschreven bezienswaardigheden binnen een dag te bezichtigen. Buiten Amerikaanse toeristen, die 'Europe in 7 days' bezoeken hebben wij voor een minimaal programma twee dagen nodig. Een overnachting is derhalve onontbeerlijk.

De keuze voor het type verblijf is geheel de uwe. Indien u tussen 1 april en 1 oktober Verdun zou willen bezoek dan kunt u kiezen tussen een hotel of camping. Er zijn twee campings bij Verdun. Na 1 oktober bent u op een hotel aangewezen.  Een volledig overzicht van alle overnachtingsmogelijkheden vindt u op de website van het Maison de Tourisme. Klik hier om deze website te bezoeken.


Bezienswaardigheden
 

De Stad Verdun
Ville martyre de la Première Guerre Mondiale

Verdun is gelegen op een steile, west-oostelijk georiënteerde heuvelrug, die tot aan de oever van de Maas reikt. Deze vooruitspringende hoogte, die boven de stroom uitkijkt, werd al in vroege tijden, naar alle waarschijnlijkheid tegen de IIIde eeuw voor Christus, bewoond en werd een Gallische vesting (Verdun betekent: sterke vesting). Dit gemakkelijk te verdedigen oppidum werd het hart van de bovenstad en meer bepaald de bouwplaats van de kathedraal. In het Romeinse tijdperk krijgt de strategische ligging van de stad vooral belang: zij bekleedt namelijk een sleutelpositie op de weg Reims-Metz. Onder Romeins beheer kende zij voorspoed en werd ze in zuidoostelijke richting, dit is langs de oevers in het dal, uitgebreid. Tussen de stroom en de voet van de heuvel kwam een handelscentrum tot stand, het macellum,een levensmiddelenmarkt, op de afhelling van het castrum (thans in de Rue Mazel). Vanuit deze buurt had men tot het hogere stadsgedeelte op de rots toegang via twee steile hellingen, die nu de Gros Degres en de Chatelstraat zijn. Lees meer over de oorsprong en ligging van Verdun>>>

Het is aan te raden uw bezoek te starten bij het syndicat d’ Initiative (Maison de Tourisme) in Verdun.

Maison du Tourisme
Place de la Nation
B.P. 232, 55100 VERDUN
tél. 03.29.86.14.18,
télécopie : 03.29.84.22.42
Email :
info@verdun-tourisme.com,
internet :
www.verdun-tourisme.com




Verdun in vogelvlucht.
Centraal op de foto de Kathedraal van Verdun.

Bezienswaardigheden in de stad Verdun:

 - de Kathedraal;
 - het klooster;
 - het bisschoppelijk paleis;
 - de middeleeuwse wallen;
 - de crypte;
 - de ondergrondse citadel;
 - het stadhuis;

Bezoek de interactieve kaart voor een overzicht van de locaties der bezienswaardigheden.



Verdun: een vestigingsstad


Die gebouwen van de eredienst mogen ons niet over het hoofd doen zien dat Verdun zeer lang een versterkte stad is geweest. De eerste citadel stamt uit de XVIde eeuw. De bezetting van Verdun door Frankrijk moest onvermijdelijk bij Keizer Karel een reactie uitlokken. Deze belegerde in oktober 1552 Metz. Maarschalk de Tavannes, toen gouverneur van Verdun, ontwierp de eerste plannen voor een citadel, waarvan men de bouw van 1567 tot 1591 actief voortzette en in 1624 onder leiding van maarschalk de Marillac zou hervatten.Doch het Verdrag van Munster 1648 bezegelde de aanhechting van Verdun bij Frankrijk en om de verbindingen met de legers en met Vlaanderen te verzekeren herschept Vauban vanaf 1664 heel de verdedigingswerken volgens een veelomvattend plan. Hierdoor zou een uitgebreide omwalling rond de stad bij de Citadel worden gevoegd. De glooiingen en tegenwallen van dit complex zijn thans nog te zienen de Portes (Saint Victor, de France, du Secours oftewel des Marechaux)


Verdun 1916


Verdun 1916


verlenen ook nu nog toegang tot de binnenstad. De Porte du Champ is een oude tweelingtoren zoals de Tour Chaussée en behoorde tot de grand rempart of grote wal. Zij is door Vauban herbouwd en verlaagd en later in de XIXde eeuw opnieuw veranderd. De Porte Saint Paul is een modern bouwsel: zij is in 1877 geopend om de bewoners van Verdun in staat te stellen zich naar het pas aangelegde station te begeven. Vlak ervoor staat een in brons gegoten monument naar een maquette van RODIN en ertegenover ligt een elegant gebouw in bak- en veldstenen, de voormalige abdij van Sint-Paulus van de Norbertijnen, die in de XVIIIde eeuw is herbouwd en thans het Gerechtshof herbergt. De subprefectuur is in een nabijgelegen ouder gebouw ondergebracht, waarin de renaissancestijl overheerst.

Het slagveld: de oostelijke oever
"Les Champs de Bataille Rive Droite"

Ons eerste bezoek aan het slagveld van Verdun herinneren wij ons als de dag van gisteren. Hoeveel indruk een bezoek aan de stad ook zal maken, het besef van de omvang en verwoesting van de slag om Verdun zullen tijdens het bezoek aan de slagvelden pas daadwerkelijk tot u doordringen en een onvergetelijke indruk bij u achterlaten. Zonder belerend over te willen komen willen wij met name voorafgaande aan het eerste bezoek wijzen op het belang van het lezen over de slag om Verdun. Zonder deze kennis achten wij  het bezoek nutteloos. Daarnaast is een goede landkaart onontbeerlijk. Deze heeft u uiteraard hiervoor bij het Maison de Tourisme kunnen krijgen of in een meer gedetailleerde versie daar (of elders) kunnen kopen.
Wij moeten wederom benadrukken dat u zich gaat begeven op bijna heilige grond. De vermisten tijdens de eerste wereldoorlog worden op het slagveld van Verdun geschat op tienduizenden tot wel 150.000 man. Het ware getal zal nimmer bekend worden maar indiceert enigszins de lading die deze grond bij Fransen heeft....een nationaal kerkhof. En zeg nou zelf, zouden wij het leuk vinden als Franse toeristen massaal op onze kerkhoven komen graven? Derhalve (mocht u hem hebben gemist) onze waarschuwing.    Daarnaast een suggestie onzerzijds: probeer de bezoeken aan musea en monumenten af te wisselen met een aantal wandelingen door de bossen. Het zal u een betere indruk geven van de omstandigheden waarin de gevechten plaatsvonden. Last but not least: de omgeving van de Meuse is ondanks de verwoestingen van de eerste wereldoorlog bijzonder fraai en derhalve een aantal wandelingen meer dan waard.


 


Het huidig epicentrum van het slagveld bij Verdun:
het 'Ossuaire de Douaumont'.


Schatgraven in Verdun

Ieder jaar schijnen nieuwe lichtingen gravers Verdun te 'ontdekken'.  In grote aantallen begeven zij zich op de slagvelden, met schop en detector op zoek naar vondsten. Veel van deze gravers beweren echter doodleuk slechts op het slagveld rond te lopen en foto's te maken. De meeste 'geïnteresseerden' houden het na een aantal jaren voor gezien. Vaak omdat de nieuwe sensatie gaat vervelen of simpelweg omdat het niet meer mag van vriendin of echtgenote. De roestige bodemvondsten staan vervolgens in kartonnen dozen nog een tijdje te wachten op de laatste actie: de worp in een afvalcontainer. Wij zien dit schouwspel al vele jaren met lede ogen aan. Meer dan eens hebben wij dit letterlijk kunnen aanschouwen.
 


 'Verzamelaars' die de oogst van jaren noeste grafschennis weggooien omdat de uiteindelijke waarde van hun vondsten bij verkoop toch wat tegenvallen.... Ja, u leest het goed, verkoop. Er is één soort 'Verdun-geïnteresseerde' welke er een nog verwerpelijker praktijk op na houdt: het graven bij Verdun uit winstoogmerk. Veel van deze 'verzamelaars' hopen hun hobby enigszins te kunnen bekostigen middels de verkoop van opgegraven materiaal uit Verdun. Loop hier a.u.b. met een boog omheen. Zij bezitten en verhandelen veelal gevaarlijk en illegaal materiaal. Wederom en misschien tot vervelens aan toe onze waarschuwing.


Een loopgraaf in de 'Ravin de la Mort' - Verdun 1919

Bezienswaardigheden op de oostelijke oever:

- Het museum: Le Mémorial de Verdun;
- L' Ossuaire, grafmonument van Douaumont;
- Fort de Douaumont;
- Fort de Vaux;
- Ouvrage de Froideterre;
- Ouvrage de Thiaumont / Quatre Cheminées / la Poudrière;
- het Fort Souville;
- le Tranchée des Baïonettes;
- het bois de Caures.

Bezoek de interactieve kaart voor een overzicht van de locaties der bezienswaardigheden.


Het slagveld: de westelijke oever
"Les Champs de Bataille Rive Gauche"

Bij gebrek aan belangrijke versterkingen op de linkeroever, spelen de gevechten zich daarna hoofdzakelijk af om hooggelegen punten, die als sleutelposities voor de toegang tot Verdun te allen prijze dienden te worden beheerst.

Bezienswaardigheden op de westelijke oever:

- Le Mort-Homme;
- Le Cote 304;

Bezoek de interactieve kaart voor een overzicht van de locaties der bezienswaardigheden.


Het monument op de top van de Mort-Homme.


Het slagveld in de Argonnen
"Les Champs de Bataille des Argonnes"



Duitse troepen zetten de aanval in, Argonnen augustus 1914.

Bezoek de interactieve kaart voor een overzicht van de locaties der bezienswaardigheden.

De Argonne, een streek van beboste heuvels tussen de Champagne en de Maasvallei, is lang een grensgebied tussen Frankrijk en het Duitse Rijk geweest. Voor de Amerikaanse interventie in 1918 was de Argonne in 1914 en 1915 het toneel van gevechten die door de leemgrond bijzonder werden bemoeilijkt. Met de bedoeling de spoorweg Chalons - Verdun te bereiken, vallen de Duitsers in 1914 en 1915 steeds maar het bos van Grurie en de top van Haute Chevauchee aan. De strijd is speciaal verraderlijk doordat er een mijnenoorlog wordt gevoerd, hetgeen voor de soldaten zenuwtergend is. Op 26 december 1914 wordt het bataljon van Garibaldi - dat uit Italiaanse vrijwilligers bestaat - ingezet. Onderluitenant Bruno Garibaldi en een van diens broers, beiden kleinkinderen van Giuseppe Garibaldi, sneuvelen in de eerste aanvallen. In het dorp La Chalade is ter nagedachtenis van deze voor Frankrijk gevallen Italianen een monument van beeldhouwer Cappabianca opgericht. De zwaarste bestormingen vonden in juli 1915 langs de weg van de «Haute Chevauchee» plaats, een oude heirbaan op de heuvelrug van het Argonne-bos in richting Varennes aux Islettes. Daar is een gedenkteken ter ere van de soldaten uit de Argonne aangelegd. Het is het werk van architect BOLLORE en beeldhouwer Becker. Onder het voetstuk bevindt zich een massagraf.

Bezienswaardigheden in de Argonnen:

- Butte de Vauqois;
- Varrennes en Argonne;
- La Haute Chevauchée;
- Der Kaisertunnel;


Het slagveld bij Saint-Mihiel
"Le Saillant de Saint-Mihiel"

S
aint-Mihiel heeft zijn naam te danken aan een oude, in 709 gestichte abdij, die onder de bescherming van deze heilige was geplaatst. In de Middeleeuwen was het een voorspoedige lakenweversstad. In de XIVde eeuw werd zij de zetel van een soeverein gerechtshof, de «Grands Jours» genaamd. De abdij nam in die tijd uitbreiding en in de XVIde eeuw heeft er kardinaal Retz in hoogsteigen persoon (weliswaar in ballingschap) verbleven. De huidige en prachtige gebouwen dateren uit de XVIIIde eeuw, doch de toegangspoort tot de abdijkerk is zuiver Romaans en doet duidelijk denken aan Saint Vanne in Verdun.


Bezienswaardigheden:

- Saint-Mihiel,
- La Voie Sacrée,
- La Mairie de Souilly,
- Fort de Troyon;



Bezoek de interactieve kaart voor een overzicht van de locaties der bezienswaardigheden.

 




Duitse soldaten in een loopgraaf bij Combres.

 

Het slagveld bij Les Éparges
"La Guerre des Mines"

De 1400 meter lange rug van Eparges tussen het dorpje Combres en Eparges zelf werd door de Duitsers reeds op 21 September 1914 ingenomen. Deze hoogte kijkt uit over de Woëvrevlakte ten oosten van de Maasoevers. Net zoals te Vauquois leggen de Duitsers er een zorgvuldig versterkte citadel aan. Twee bestormingen en ongehoorde inspanningen hadden de Fransen nodig om de hoogten te heroveren.

Bezienswaardigheden bij Les Eparges:

- le site des Éparges

Bezoek de interactieve kaart voor een overzicht van de locaties der bezienswaardigheden.


Naar boven